محمد حسن سمسار
164
جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )
گذشته از مدارك باستانشناسى ، مدارك تاريخى نيز ادامه سنن سوگوارى و به خاك سپردن مردگان را ، بشيوهاى كه تا حدى زيادى برپايه آداب گذشته قرار دارد و با آداب اسلامى مغاير است نشان ميدهد . مقدسى درباره آداب به خاك سپردن مردگان در فارس مىنويسد : « در فارس بهنگام تشيع جنازه مردان پيش جنازه و زنان در پشت آن حركت ميكنند . و در خوزستان در طرفين جنازه ميروند و در مراسم درگذشت و بر مقابر طبل و نى ميزنند . در ايران رفتن بر گورستان و ختم قرآن معمول نيست ، و براى عزادارى سه روز در مسجد بسوگوارى مىنشينند « 254 » . » آنچه مقدسى مىنويسد در پارهاى موارد كاملا مغاير مراسم و آداب مسلمانان است . از آن جمله حركت كردن در پيشاپيش جنازه ، شركت زنان در تشيع و نواختن طبل و نى . و باز در مورد آداب مردم خراسان مىنويسد : « رسوم آنان در بسيارى موارد مخالف رسوم سرزمينهاى عرب است از جمله آنكه آنان مردگان را بهنگام دفن رو به قبله ميگيرند ( صاحبان رأى و حديث ) مگر شيعيان كه آنان مردگان را سل ميكنند . وى كه با شگفتى از اين رسوم ياد مىكند مىافزايد كه پرسيدم از يكى از مردم ابيورد كه شما بر مذهب شافعى هستيد و در ديار خود امرتان با خودتان است ، پس چرا مردگان خود را سل نمىكنيد ، و او پاسخ داد كه ما از شيعيان پيروى نميكنيم و با مسلمانان مخالفت ؟ » . براى روشن شدن موضوع آنچه را كه مقدسى نوشته در زير ميآوريم . « و رسومهم تخالف رسوم اقاليم العرب فى اكثر الاشياء منها انهم ياخذون الميت عند الدفن من قبل القبله صاحب الرى منهم و الحديث الاليشعه فانهم يسلونه و قلت يوما لا هل ابيورد انتم قوم على مذهب الشافعى رحه و الامر لكم فى بلاد كم فلم لا تسلون الميت سلا قالو ما كنا لنتابع الشيعة و تخالف المسلمين « 255 » .
--> ( 254 ) - احسن التقاسيم - ص 440 . ( 255 ) - احسن التقاسيم ص 337 .